Networking (Phần 4): Những câu hỏi hữu dụng & cơ hội cả khi phỏng vấn thất bại

Trong bài trước, mình nhấn mạnh tầm quan trọng của việc networking- là một phần của công việc chứ không phải chuyện ngoài lề. Nhờ có network vững chắc mà mình đã lèo lái qua được những thay đổi công việc, lên voi xuống chó đủ kiểu qua 6 công việc khác nhau ở những bộ phận khá khác nhau, để rồi nhảy từ ngành khoa học sang bộ phận marketing. Trong bài này, mình chia sẻ những câu hỏi và vài tips khác cụ thể để giúp bạn trong việc tạo network.

Đừng quên có chuẩn bị và giới thiệu bản thân có mục đích

Đây là một trong những lỗi thường gặp nhất. Nhiều bạn sinh viên, fellow vào làm trong công ty, hoặc ngay cả dân đi làm full-time cũng có thể mắc. Khi đặt hẹn gặp mình để network, nếu vừa ngồi xuống mà câu hỏi đầu tiên là hỏi về sự nghiệp của mình như thế nào, mình thật sự không thích khi mình chẳng biết họ là ai, mà tự nhiên phải kể về mình trước. Vì vậy, hãy nhớ “introduce yourself”, kể ngắn gọn về bạn là ai, học trường nào, vào công ty làm gì trong bộ phận nào (đừng quá dài dòng).

Đối với những ai có chút kinh nghiệm đi làm và mục tiêu cụ thể, bạn có thể dùng 1 câu mô tả mục đích vì sao bạn muốn gặp người này. Thời gian của họ quý báu, nên khi bạn càng chuẩn bị, càng có mục đích, thì cuộc nói chuyện sẽ hiệu quả hơn cho cả hai. Ví dụ như trường hợp của mình 2 năm trước, mình chia sẻ rằng “Em làm trong bộ phận Medical, nhưng có ý muốn chuyển sang Marketing. Và em biết rằng nó khá khó, nên em đang tìm hiểu và xin lời khuyên từ những người có kinh nghiệm”.

Những câu hỏi hữu dụng trong networking

Nếu có cơ hội tìm hiểu một tí về tiểu sử của họ (như qua LinkedIn hay người giới thiệu), bạn có thể hỏi cụ thể về những kinh nghiệm mà bạn quan tâm. Bạn cũng có thể xin lời khuyên cụ thể như nếu muốn chuyển sang làm A/B/C, thì cần những kĩ năng gì. Người chức vụ càng cao thì khi gặp họ bạn càng nên phải chuẩn bị kĩ, để không gây cảm giác lãng phí thời gian của họ vì bạn quá mơ hồ. Nó không những không giúp gây ấn tượng tốt, mà còn phản tác dụng. Với những câu hỏi thấu đáo, thú vị, bạn sẽ khiến họ nhớ đến, và biết đâu sẽ nghĩ đến bạn trong tương lai khi có cơ hội gì đó.

Vài câu hỏi thú vị mình hay dùng xen kẽ

  • Nếu trở lại thời gian anh/chị là nhân viên mới như em, anh/chị ước rằng mình biết những gì khi đó?
  • Trong sự nghiệp đi làm, có lời khuyên nào anh/chị nhận được đáng nhớ nhất? (Mình đã nhận được 1 lời khuyên như vậy từ một người mình làm quen, và đến giờ vẫn nhớ mãi)
  • Có những nước cờ sự nghiệp, chuyển công việc nào mà nhìn lại, anh chị thấy rằng không có lợi lắm?
  • Có khi nào có sếp lớn hơn đến tìm bảo rằng cần anh/chị vào làm công việc này, nhưng trong thâm tâm anh/chị lại không thích lắm? Anh/chị đã trả lời và giải quyết như thế nào để hài lòng sếp trong khi vẫn phát triển sự nghiệp bản thân theo cách mình muốn?

Networking phải có follow-up

Nếu được ai đó cho lời khuyên, bạn nên ghi lại, nhớ nó, và áp dụng nếu hợp lý và có thể. Sau đó khi gặp lại, bạn có thể kể rằng nhờ lời khuyên của anh/chị, em đã tìm cách [thu thập kinh nghiệm/rèn luyện kĩ năng/v.v.] và cảm ơn họ. Người ta sẽ thích vì lời khuyên có ích, không phí thời gian gặp bạn, và bạn thật sự nghiêm túc trong việc phát triển sự nghiệp của bản thân.

Những lần phỏng vấn thất bại là cơ hội để network tuyệt vời

Phỏng vấn không được nhận làm việc, tất nhiên là quê chứ, buồn, thất vọng, cảm thấy chán nản là chuyện bình thường. Thế nhưng, đừng để những cảm xúc này đeo bám quá lâu và hạn chế tầm nhìn xa của bạn. Bạn phải tận dụng cơ hội được phỏng vấn này để follow-up và tìm những cơ hội khác, và điều ít ai nhận ra là đây là những cơ hội tuyệt vời để tạo network, nhất là khi họ đã có ấn tượng tốt với bạn.

Công việc marketing đầu tiên mình apply, mình không được nhận vì họ chọn một anh kia với 10 năm kinh nghiệm trong marketing. Ok, mình không thể cạnh tranh lại là điều hiển nhiên. Và feedback họ cho mình là “Không ai biết em trong marketing cả, làm chung với em 3 năm qua bộ phận Medical Affairs, không ai nghĩ là em muốn qua marketing nên mọi người khá bất ngờ. Tuy vậy em phỏng vấn khá tốt”. Tuy không thành công, nhưng qua quá trình phỏng vấn này, ít nhất 3 người sếp bên marketing giờ đã biết đến và nghĩ đến mình. 

Và 6 tháng sau, một trong những người phỏng vấn mình chia sẻ một job posting trong công ty ở bộ phận liên quan đến marketing và nói mình nên apply thử. Thế là mình apply, và cũng lại không được nhận vị họ chọn một em kia đang làm sẵn trong bộ phận liên quan, họ biết em đó là ai nên chọn, thay vì một người mới toanh như mình. Feedback lần này cho mình là “Em phỏng vấn tốt, nhưng chưa có kinh nghiệm làm marketing. Em nên tranh thủ tìm những cơ hội làm thử trong marketing để rèn luyện kĩ năng và cho mọi người biết đến”.

Mình tiếp nhận lời khuyên đó một cách chân thành, và 2 tháng sau, người sếp đã từng phỏng vấn mình giới thiệu mình qua một bộ phận khác làm thử việc trong 6 tháng, giúp đỡ họ khi một chị nhân viên phải nghỉ sinh gần 6 tháng. Thế là mình nhảy xổm vào nắm lấy cơ hội này, sau khi sắp xếp với sếp trực tiếp, dàn xếp công việc ổn thoả, mình đi làm thử 6 tháng ở một nơi hoàn toàn mới, công việc vô cùng lạ lẫm, gặp 50 người mới khác nhau trong vòng 2 tháng, và đó là một trong những công việc dồn dập mới lạ nhất mà mình từng làm.

Nếu các bạn có câu hỏi thì comment dưới hoặc Facebook Page của trang. Nếu có đăng lại bài, xin vui lòng dẫn nguồn tên mình và địa chỉ của trang. Cảm ơn mọi người đã theo dõi!

-Ngọc Bích, PharmD, RPh

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s