Du học Mỹ: Ở xứ người- Những hành động nhỏ để hoà nhập

Bắt đầu cuộc hành trình ở một đất nước xa lạ không khỏi nhiều bỡ ngỡ, vì thế mới có từ “culture shock” để chỉ hiện tượng này. Người ta đôi khi ăn khác, nói khác, suy nghĩ khác, đi đứng cũng khác. Đây chỉ là những cử chỉ nhỏ mình thấy là quan trọng, mọi người ở những tiểu bang, vùng khác nhau sẽ thấy những sự culture shock khác hơn nữa 🙂

1. Say please and thank youPlease thank you.png

Mọi người từ nhỏ chắc sẽ được dạy là đi đâu làm gì cũng nhớ phải cảm ơn khi người khác giúp mình, hay phục vụ mình ở hàng quán. Nhưng thật ra ở ngoài đường mình thấy không phải ai cũng có những cử chỉ như vậy, đôi khi những quán càng sang người càng nhiều tiền thì hay quên những cử chỉ nhỏ này. Lúc mới qua, mình nhận thấy sự lịch sự này là tối thiểu và luôn luôn. Có thể bạn thấy mọi người nói như cửa miệng thói quen thay vì tha thiết, nhưng thà vậy để có một thói quen, chứ không người ta nghĩ mình không lịch sự.

Lúc mới qua đây mình nhớ nói Thank you, nhưng lại không biết nói Please. Đến một ngày anh host brother bảo là Em nên nói Please khi cần hỏi hoặc muốn điều gì, mình mới nhận ra là bản thân cần phải nhớ để hoà nhập với nền văn hoá này. Tiếng Việt mình có xưng hô rõ ràng lớn nhỏ, nên không cần lúc nào cũng nói Làm ơn. Còn tiếng Anh chỉ có you and I nên các cử chỉ nhỏ này là quan trọng.

Bạn nên nói Please khi đặt đồ ăn, nhờ người khác làm giúp mình điều gì, nói chung là mọi lúc mọi nơi, trong email văn viết hay văn nói. Còn Thank you thì không những nói với những người phục vụ quán, mà còn cả những người chúng ta ít nghĩ tới như các bác lái xe buýt, những người lao công dọn vệ sinh văn phòng.

2. Giữ cửa- Hold the door

Anh bạn mình kể khi mới qua Mỹ, anh ấy cũng bỡ ngỡ và nhận ra là giữ cửa cho người đi ngay phía sau là việc cần thiết, và khi người khác giữ cửa cho mình thì phải nhớ cảm ơn. Anh bảo có lần giữ cửa cho một bác Việt Nam, bác đi vào không nói tiếng nào đang chực đi luôn thì anh gọi lại “Chị ơi, em giữ cửa cho chị thì chị phải cảm ơn em đó. Chứ không gặp người Mỹ người ta nghĩ mình bất lịch sự chị à”. Bác đó ngớ ra một lúc và nhận ra anh nói đúng và cười rồi cảm ơn anh. Mình nghe anh kể cũng buồn cười, vì bản thân mình cũng không dám gọi người khác lại chỉnh như thế.

Mà giữ cửa cũng có nhiều đắn đo như là người đi sau cách xa bao nhiêu thì bạn không nên giữ, vì người ta thấy mình chờ thì sẽ luống cuống chạy đến lại nguy hiểm hơn. Thôi thì mỗi người tự xem khoảng cách bao nhiêu là vừa, như mình thì chừng 2-3 mét là hết cỡ. Chứ xa quá mình vừa mất công mà người ta lại ngại.Hold doors.png

3. Xếp hàng

Đây có lẽ là vấn đề bức xúc nhất mà mình gặp phải mỗi khi đi làm giấy tờ hay xếp hàng chờ mua gì đó ở nhà. Điều mình ngạc nhiên là không chỉ ở hàng quán hay chợ, mà cả những văn phòng hành chính giải quyết giấy tờ mọi người vẫn không xếp hàng. Năm đó passport mình hết hạn nên phải đến đăng kí cấp passport mới. Cái chỗ giải quyết có một ô cửa nhỏ xíu một người ngồi, trong khi đó ở ngoài thì mọi người ùa nhau chen tay đút vào cái lỗ đó. Có khi mình đứng xếp hàng đàng hoàng thì các bác lớn tuổi hơn ở đâu chen vào, rồi giả lơ nhìn chỗ này chỗ kia giống như không thấy mình đứng đó. Mọi người ở nhà hay đi ra nước ngoài cũng đừng nên có thói quen đó nhé!

Nhưng mà không thể đổ lỗi cho người dân mình ở nhà, vì ngay cả những chỗ nghiêm túc như sân bay ở cổng hải quan cũng có những chuyện vô lý liên quan đến xếp hàng. Lúc đó mình đứng chờ hàng khá dài, và một nhân viên hải quan bước ra mở thêm một ô cửa mới. Đúng ra họ phải ra hiệu cho những người đứng giữa hàng bước qua, nhưng họ chỉ quay lưng đi, rồi mặc cho những người tuốt dưới cuối hàng lăng xăng chạy lên trước ánh nhìn ngạc nhiên của những người đứng trước. Đi một số nước khác thì không như thế đâu nhé, ai đứng gần trên có thể được tách quá, chứ đừng tranh giành mà chạy lên. Như ở Singapore lúc nào cũng có lối và bảng chỉ xếp hàng trật tự. Từ từ rồi ai cũng có phần, chứ đừng sợ mất miếng mà đánh mất văn minh.

lbxfsge

4. Nhai ngậm miệng lại

Điều này hơi tế nhị, nhưng mình muốn kể đây để mọi người lưu ý. Hồi còn nhỏ, cậu mình từ nước ngoài về chơi nhiều lần để ý thấy người mình ở nhà khi ăn mở miệng nhai nhóp nhép thành tiếng. Cậu nhắc nhở mình là ở nước ngoài nhai như vậy khá ảnh hưởng đến những người xung quanh, vì gây ra tiếng hoặc người đối diện nhìn thấy hết thức ăn nhai dở nhồm nhoàm trong miệng mình khó nói chuyện trao đổi. Điều này khá dễ thay đổi, bạn chỉ cần lưu ý một tí và ý thức thay đổi trong thời gian ngắn.

5. Đừng đi theo giờ dây thun

Năm đầu tiên mình ở nhà host người Mỹ, nên việc quan sát và hoà nhập với văn hoá Mỹ cũng nhanh hơn. Và mình cũng học được tác phong đúng giờ có lợi cho cả đời sau này. Người Mỹ không quá răm rắp như người Thuỵ Sĩ, nhưng khá là đúng giờ so với lối sống ở Việt Nam. Không phải giờ dây thun là sai, nếu đó là một phần văn hoá của mình (ở một số nước châu Á mình biết cũng có văn hoá tương tự). Nhưng hãy nhập gia tuỳ tục, đừng để người khác phải chờ đợi sốt ruột vì họ còn có nhiều việc khác phải làm. Ở đây mọi người sống xa gia đình khi trưởng thành, không có gia đình, bà con để đưa đón con cái phụ, hay nấu ăn, không thể mướn người dọn dẹp dễ dàng. Vì thế thời gian đối với họ rất quý báu. Trễ 5-10 phút ok, nhưng hẹn đi chơi mà nửa tiếng 45 phút sau mới xuất hiện (hay mới bắt đầu đi) thì hơi kì.

Ngoài những điều kể trên, còn nhiều thứ khác nữa như là đừng xả rác, nhớ tái sinh chai nhựa, tôn trọng sự yên tĩnh trong thư viện, đừng chơi game click chuột liên hoàn ảnh hưởng đến các bạn cần yên lặng, v.v và v.v Nhưng mấy cái đó có thể bạn nghe khá nhiều rồi, nên mình không kể nữa 🙂

Đừng đợi người đứng trước xếp hàng thì mình mới chịu xếp, hay nếu người ta còn xả rác ra đường thì mình vẫn xả. Nếu ai cũng chờ đến khi người bên cạnh, các bác lãnh đạo, hay cả xã hội thể hiện sự văn mình rồi mới đến phiên mình thì xã hội sẽ chẳng bao giờ thay đổi được, vì chính cá nhân chúng ta là thành phần của cộng đồng lớn. Mỗi người Việt ở Việt Nam hay ở bất cứ nước nào đều là đại diện cho người Việt Nam mình. Những cử chỉ lịch sự nhỏ này không chỉ giúp bạn hoà nhập với cuộc sống xứ người, mà còn hạn chế việc người khác quy chụp người Việt là như vầy như kia.

Nếu có gì cần trao đổi cụ thể, mọi người cứ tự nhiên comment phía dưới hoặc post trên Facebook Page của trang. Nếu có đăng lại bài, xin vui lòng dẫn nguồn tên mình và địa chỉ của trang. Cảm ơn mọi người đã theo dõi!

-Ngọc Bích, PharmD, RPh

Photo credit: Thank youHold the doorLine

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s