Chống nắng- Bạn đã hiểu rõ?

Tưởng tượng miếng khô bò (beef jerky) mà các bạn hay ăn. Nếu tắm nắng (sunbathe) nhiều quá, thì nguy cơ một ngày da mình sẽ trở thành như vậy, nhăn nheo sạm màu. Điều này đặc biệt quan trọng dành cho các bạn đi du học nước ngoài nơi da nâu (tan) được ưa chuộng và người đổ nhau đi tắm nắng. Chống nắng, dù đã cũ nhưng vẫn là vấn đề quan trọng mà mình muốn đề cập, để bảo đảm mọi người hiểu rõ cách bảo vệ làn da và sử dụng kem chống nắng đúng cách. Tác hại nguy hiểm nhất của nắng là gây ra ung thư da (skin cancer). Ung thư da là do sự phát triển bất thường của tế bào da khi bị ảnh hưởng từ tia cực tím (ultraviolet radiation). Ung thư da là một trong những bệnh ung thư hàng đầu ở Mỹ, cũng như ở Việt Nam. 

Các bạn nữ thì có lẽ đã quen với việc thoa kem chống nắng, nhưng các bạn nam vẫn còn lười, ngại, hay không quan tâm. Các bạn nên biết là khi còn trẻ, khi cơ thể chịu tác động của tia cực tím ảnh hưởng đến ADN (hay DNA) thì có thể tự sửa chữa được (auto-repair). Nhưng đến một lúc nào đó giữa những năm 20, cơ thể chúng ta phát triển (growing) ít hơn và lão hóa (aging) thì nhiều hơn. Vì vậy hãy trang bị kiến thức cho bản thân và tạo nên thói quen hằng ngày để bảo vệ da.

Tia cc tím: UVA và UVB

Có hai loại tia cực tím là tia UVA và UVB. Tia UVB tác động đến lớp ngoài của da, và chủ yếu gây tác hại là cháy nắng (sunburn) và ung thư tế bào nông. Tia UVA vào sâu bên trong hơn, gây nên nhăn da, tàn nhang, làm da mất tính đàn hồi, và các biểu hiện khác của lão hóa.

Từ năm 2011, Cục quản lý Thực Phẩm và Dược Phẩm Mỹ (Food and Drug Administration hay FDA) đã ra thông tư là kem chống nắng ngày nay có để dòng chữ broad spectrum. Đó nghĩa là kem đó đã đạt tiêu chuẩn sẽ bảo vệ da bạn khỏi tác hại của UVA và cả UVB.

SPF là gì?

SPF, viết tắt của Sun Protection Factor, là đơn vị đo độ bảo vệ của kem chống nắng (sunscreen). Khi mua kem chống nắng, SPF từ 15 trở lên đã có thể bảo vệ rất tốt rồi. Cụ thể hơn là:

  • SPF 15 lọc được khoảng 93% các tia UVB chiếu vào cơ thể bạn.
  • SPF 30 lọc được khoảng 97%.
  • SPF 50 lọc được khoảng 98%.

Như chúng ta thấy, SPF trên 50 không có tác dụng nhiều hơn đáng kể. Và không có kem chống nắng nào lọc được 100%. Bởi vậy dù có thoa bao nhiêu kem đi nữa thì ra nắng cũng không thể trắng bóc được. Khi ra nắng, mọi người vẫn nên che chắn bằng nón, mặc áo mát dài tay, và nên che dù hay ngồi trong bóng râm.

Kem chng nng bo v bn như thế nào? Hóa hc vs. Vt lý (chemical vs. physical)?

Có hai loại kem chống nắng với tính năng khác nhau: hóa học và vật lý. Kem chống nắng hóa học (chemical) chứa những chất có tác dụng lọc tia cực tím như là oxybenzone, avobenzone, octisalate, octocrylene, homosalate, octinoxate. Những chất này thoa lên da dễ dàng, thành một lớp mỏng không màu nên thường được ưa chuộng. Tuy có một số nguồn cho là các chất hóa học này cổ thể không tốt cho da, nhưng chưa có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng chúng có hại.

Kem chống nắng vật lý (physical) thường chứa chất khoáng titanium dioxide hoặc zinc dioxide. Các chất này khi thoa lên da sẽ trở thành bức tường để tia cực tím không xuyên qua. Vì tính năng đó mà khi thoa hay bị bết, và có màu trắng đục. Những người rất dễ bị cháy nắng, hoặc ngồi suốt ngày ngoài nắng như là bảo vệ hồ bơi thì hay dùng loại kem này. Hiện nay mình cũng đang dùng 1 loại kem chống nắng vật lý để thoa lên mặt trước khi trang điểm. Tuy kem này hơi đắt, nhưng công thức kem rất tốt, khi thoa lên ít thấy bị bết.

sunscreen

Chống thấm nước? Waterproof và water-resistant 

Một số loại kem có quảng cáo là waterproof hay water-resistant, nghĩa là chống thấm nước nên khi đi biển ít bị trôi. Nhưng thật ra khoảng 40-80 phút thì nhất định bạn phải bôi thêm. Chai kem nào để là waterproof hay water-resistant thì phải đi kèm hướng dẫn bao lâu thì phải bôi lại (reapply).

Thoa kem chng nng thế nào cho đúng?

Thoa keshot glassm trước khi ra nắng khoảng 30 phút Khoảng 2 tiếng, nên thoa thêm kem để bảo đảm da không bị ảnh hưởng khi kem hết tác dụng. Nếu bạn đi ra biển thì sau mỗi lần xuống biến tắm, nên chờ da khô rồi thoa lại.

Đừng quên thoai hai tai, sau gáy, mũi, và mu bàn chân. Người lớn trung bình cần 1 lượng kem khoảng cỡ 1 chung rượu nhỏ để có thể đảm bảo che đủ cơ thể từ đầu đến chân. Điều quan trọng cần nhớ là ngay khi trời râm có bóng mây, cơ thể bạn vẫn tiếp xúc với tia cực tím nên thoa kem chống nắng là cần thiết vô cùng. Nghiên cứu cho thấy là những tiểu bang ít nắng ở Mỹ, tỉ lệ ung thư da lại cao hơn vì người dân nghĩ là trời râm ít hại hơn trời nắng. Nếu ra ngoài nắng nhiều, cũng đừng quên bôi sáp môi (lip balm) có SPF để bảo vệ môi.

Tránh nng

  • Hạn chế ra nắng trong khoảng từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều vì ánh nắng lúc này là hại nhất
  • Mang kính râm. Đặc biệt là không nên mang kính nhựa rẻ tiền. Khi mình ra nắng, đồng tử nheo lại và mình hay nheo mắt là để cản bớt ánh nắng chiếu vào. Khi mình mang kính râm, mắt của mình, đồng tử sẽ giãn nở cho nhiều ánh sáng vào hơn. Vả nếu bạn mang kính không có tính năng lọc UVA và UVB, tác hại sẽ còn nhiều hơn khi không mang kính.

Mọi người nên chú ý là một số loại thuốc, đặc biệt là 1 số kháng sinh, có thể làm cho da trở nên mẫn cảm hơn với ánh nắng (photosensitivity) và dễ cháy nắng hơn. Đều quan trọng là luôn luôn đọc kĩ hướng dẫn sử dụng trong mọi loại thuốc mà mình uống, và nếu thuốc có tạc dụng phụ như thế thì nên hạn chế ra nắng cũng như che chắn thật kĩ nếu bất đắc dĩ phải đi đâu đó.

Disclaimer: Nội dung của blog này mang tính tham khảo, không thể thay thế việc đi bác sĩ cũng như được chữa trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nếu muốn liên lạc trực tiếp, mọi người cứ comment phía dưới hoặc Like và post trên Facebook Page của trang để mình trả lời hoặc sẽ viết một blog khác đầy đủ hơn nếu vấn đề được nhiều người quan tâm. Nếu có đăng lại bài, xin vui lòng dẫn nguồn tên mình và địa chỉ của trang. Cảm ơn mọi người đã theo dõi!

-Hoàng Ngọc Bích, PharmD, RPh 

Sources: www.skincancer.orgArticleHealthScopeMagAllposterimages.comThe Sweet Home

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s